Podział majątku wspólnego – pomoc radcy prawnego
Podział majątku wspólnego jest jedną z najczęściej spotykanych konsekwencji rozwodu lub ustanowienia rozdzielności majątkowej. Choć z pozoru może wydawać się prostym rozliczeniem dorobku małżonków, w praktyce postępowania te często należą do najbardziej skomplikowanych spraw z zakresu prawa rodzinnego. Spory dotyczą nie tylko wartości poszczególnych składników majątku, ale również tego, co w ogóle wchodzi do majątku wspólnego, kto ponosił nakłady oraz czy udziały małżonków powinny być równe.
Jako radcowie prawni świadczymy kompleksową pomoc w sprawach dotyczących podziału majątku wspólnego – zarówno na etapie negocjacji między byłymi małżonkami, jak i w postępowaniach sądowych.
Czym jest majątek wspólny?
Jeżeli małżonkowie nie zawarli umowy majątkowej małżeńskiej (intercyzy), z chwilą zawarcia małżeństwa co do zasady powstaje między nimi ustawowa wspólność majątkowa. Obejmuje ona większość składników majątkowych nabytych w czasie trwania małżeństwa.
Do majątku wspólnego zaliczają się między innymi:
- wynagrodzenie za pracę oraz dochody z prowadzonej działalności gospodarczej,
- dochody uzyskiwane z majątku wspólnego oraz z majątków osobistych małżonków,
- środki zgromadzone na rachunkach bankowych,
- oszczędności, pojazdy, nieruchomości i inne składniki nabyte w trakcie małżeństwa,
- środki zgromadzone w systemie emerytalnym w zakresie przewidzianym przez obowiązujące przepisy.
Nie wszystkie przedmioty należą jednak do majątku wspólnego. Niektóre składniki pozostają majątkiem osobistym każdego z małżonków, dlatego przed rozpoczęciem postępowania warto dokładnie ustalić, co rzeczywiście podlega podziałowi.
Czy podział majątku wymaga rozwodu?
Nie zawsze. Sam rozwód nie jest jedyną sytuacją, w której można dokonać podziału majątku.
Warunkiem jest wcześniejsze ustanie wspólności majątkowej. Może do tego dojść między innymi wskutek rozwodu, separacji, zawarcia umowy majątkowej ustanawiającej rozdzielność majątkową albo na podstawie orzeczenia sądu.
Dopiero po ustaniu wspólności majątkowej możliwe jest dokonanie ostatecznego rozliczenia wspólnego dorobku.
Podział majątku u notariusza czy przed sądem?
Jeżeli byli małżonkowie są zgodni co do sposobu podziału majątku, mogą zawrzeć stosowną umowę. W przypadku gdy w skład majątku wchodzi nieruchomość, konieczne jest zachowanie formy aktu notarialnego.
Gdy porozumienie nie jest możliwe, sprawę rozpoznaje sąd. W postępowaniu sądowym ustalany jest skład majątku, jego wartość, sposób podziału oraz ewentualne wzajemne rozliczenia pomiędzy stronami.
W praktyce postępowania sądowe bywają wielowątkowe i wymagają zgromadzenia obszernego materiału dowodowego, dlatego odpowiednie przygotowanie ma duże znaczenie dla końcowego rozstrzygnięcia.
Jak przebiega podział majątku?
Sąd ustala przede wszystkim, jakie składniki należą do majątku wspólnego oraz jaka jest ich wartość. Następnie decyduje o sposobie podziału.
Może to nastąpić poprzez:
- przyznanie poszczególnych składników jednemu z małżonków z obowiązkiem spłaty drugiego,
- fizyczny podział majątku, jeżeli jest to możliwe,
- sprzedaż majątku i podział uzyskanych środków.
W wielu sprawach konieczne jest również rozliczenie nakładów poczynionych z majątku osobistego na majątek wspólny albo odwrotnie. Często pojawiają się także spory dotyczące środków wydatkowanych przez jednego z małżonków jeszcze przed ustaniem wspólności majątkowej.
Czy udziały małżonków zawszę są jednakowe?
Co do zasady przyjmuje się, że udziały małżonków w majątku wspólnym są równe. Przepisy przewidują jednak możliwość ustalenia nierównych udziałów, jeżeli przemawiają za tym ważne powody oraz stopień przyczynienia się każdego z małżonków do powstania majątku.
Nie każda różnica w wysokości osiąganych dochodów uzasadnia jednak takie rozstrzygnięcie. Sąd każdorazowo ocenia całokształt okoliczności, w tym również osobiste zaangażowanie małżonków w prowadzenie gospodarstwa domowego oraz wychowanie dzieci.
W czym możemy pomóc?
Świadczymy pomoc prawną w sprawach dotyczących podziału majątku wspólnego, obejmującą między innymi:
- analizę składu majątku wspólnego i majątków osobistych,
- ocenę możliwości polubownego zakończenia sporu,
- sporządzanie wniosków o podział majątku oraz innych pism procesowych,
- dochodzenie rozliczenia nakładów i wydatków pomiędzy majątkami,
- reprezentację przed sądem,
- pomoc w sprawach dotyczących nierównych udziałów w majątku wspólnym.
Indywidualna analiza każdej sprawy
Każdy majątek małżeński jest inny, dlatego nie istnieje jedno rozwiązanie odpowiednie dla wszystkich. W wielu przypadkach o wyniku postępowania decydują szczegóły dotyczące historii nabycia poszczególnych składników majątku, sposobu ich finansowania czy wzajemnych rozliczeń pomiędzy małżonkami.
Jeżeli planują Państwo podział majątku po rozwodzie lub po ustanowieniu rozdzielności majątkowej, zapraszam do kontaktu. Pomożemy przeanalizować sytuację prawną, przygotować odpowiednią strategię działania oraz będę reprezentować Państwa interesy na każdym etapie postępowania.